Badania kliniczne

Podstawowym badaniem klinicznym jest badanie fizykalne wykonane przez lekarza weterynarii. Obejmuje ono ocenę między innymi błon śluzowych, tchawicy, węzłów chłonnych, tętna, temperatury, częstotliwości akcji serca i oddechów, narządów jamy brzusznej, oraz osłuchanie serca i dróg oddechowych.

Badania dodatkowe (pomocnicze) obejmują najczęściej badania rentgenowskie (RTG) klatki piersiowej, elektrokardiografia (EKG), badanie ciśnienia krwi, badanie echokardiograficzne (echo) i badanie doplerowskie przepływów w sercu oraz ogólne badania krwi.
Każde z tych badań zapewnia lekarzowi inną informację. Jedno badanie nie może zastąpić drugiego, natomiast są one wzajemnie uzupełniające. Są konkretne wskazania do wykonania każdego z nich:

Badanie RTG umożliwia ocenę wielkości serca i stanu krążenia płucnego (krążenie płucne jest upośledzone w przypadku niewydolności serca wynikającego); umożliwia stwierdzenie zmian typowych dla lewostronnej zastoinowej  niewydolności serca; umożliwia stwierdzenie niektórych zmian na terenie płuc nie związanych z chorobą serca, które również mogą prowadzić do kaszlu. Wskazania do RTG: kaszel, duszność, zmiany  osłuchowe na terenie klatki piersiowej (płuc i serca).

Badanie EKG jest najbardziej pomocne w ocenie arytmii lub bloków serca. Może również niekiedy wskazać na powiększenie serca lub na zaburzenia jonów we krwi. Wskazania do EKG: słyszalne zaburzenie rytmu serca.

Badanie ciśnienia krwi jest to nieinwazyjna metoda badania ciśnienia krwi, najczęściej na z przedniej łapie lub na ogonie; sama technika pomiaru wygląda podobnie do tej stosowanej u ludzi. Wskazania do badania ciśnienia: koty i psy z podejrzeniem nadciśnienia (pierwotnego lub wtórnego), kontrola leczenia nadciśnienia.

Badanie echokardiograficzne umożliwia w sposób nieinwazyjny rozpoznanie choroby serca, nawet we wczesnym etapie choroby. Umożliwia dokładną ocenę wielkości jam serca i jakości jego pracy. Wskazania do badania echo: obecność szmerów sercowych, podejrzenie choroby serca (nawet w świetle braku szmerów sercowych), stłumione tony serca, ocena leczenia kardiologicznego, ocena postępu choroby serca.

Badania krwi umożliwiają ocenić stan ogólny zdrowia, w tym stanu nerek, wątroby, jonów we krwi. Niekiedy umożliwia wykrycie towarzyszących chorób, które mogą wpłynąć na leczenie serca. Wskazania: zawsze po rozpoczęciu leczenia kardiologicznego.

Wykonanie tych badań (pojedynczo lub w różnych zestawach) umożliwi nam potwierdzenie choroby serca, ocenę jej nasilenia oraz ocenę skuteczności leczenia.

Inne dostępne badania wykonywane sporadycznie to m.in. badanie holterowskie, badanie płynów z jam ciała, badanie markerów sercowych. 

Badanie holterowskie: Jest to badanie EKG trwające 24 godziny. Wskazania do badania holterowskiego: omdlenia (w celu rozpoznania omdlenia wtórnego do arytmii lub odróżnienia od nietypowych ataków padaczkowych), badanie przesiewowe u ras psów podejrzanych o kardiomiopatia rozstrzeniową przebiegającą z częstymi arytmiami (bokser, doberman), oceną napadowych arytmii, ocena leczenia antyarytmicznego. 

Badanie płynów pobranych z jam ciała: umożliwia ocenę płynu, jego właściwości. Płyn w jamach ciała może wynikać z zastoinowej niewydolności serca lub z innych przyczyn, np. ze zmian zapalnych lub chorób ogólnych.. Wskazania do badania płynów: każdorazowo po punkcji jam ciała.

Badanie markerów sercowych:

Troponiny: grupa białek obecnych we krwi na skutek uszkodzenia komórek serca. Ich wysoki poziom wskazuje na obecność choroby serca, jednak najczęściej już wiemy, że choroba serca istnieje. Dlatego badanie poziomu troponin jest dosyć ograniczone. Wskazania do badania poziomu troponin: podejrzenie zawału (infarction) lub zapalenia mięśnia sercowego (zmiany wyjątkowo rzadkie u psów i kotów) – wtedy ich poziom jest wyjątkowo wysoki; próba oceny rokowania – możliwe, że szybciej rozwijająca się choroba serca prowadzi do wyższych poziomów troponin

Peptydy natriuretyczne, szczególnie NTproBNP: hormony produkowane w i uwalniane z mięśnia sercowego w większych ilościach na skutek zmian chorobowych mięśnia sercowego (zwiększonego napięcia ścian serca). Wskazania do badania NTproBNP: wykluczenie lub potwierdzenie obecności niewydolności serca w niejasnych przypadkach (kiedy nie wiadomo, czy duszność wynika z choroby serca czy choroby układu oddechowego – poziom NTproBNP będzie wyższy w przebiegu choroby serca).